www.naukaigospodarka.pl

Wykorzystanie biznesowej gry wojennej w tworzeniu strategii przedsiębiorstwa

Drukuj PDF

artykulyMarek Szarucki*, Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Współczesne organizacje funkcjonują w coraz bardziej złożonym i zmieniającym się otoczeniu zewnętrznym, które cechuje niepewność i nieciągłość. Dlatego przedsiębiorstwa coraz częściej stają w obliczu wielkiej niewiadomej ? ?nowego istotnego zjawiska, którego rozwoju i skutków nie są w stanie przewidzieć, a które muszą wziąć pod uwagę przy tworzeniu strategii?1.Różne podejścia badawcze oraz metody mają pomóc w rozwikłaniu zagadki dotyczącej przyszłości. Poniżej zaprezentowana zostanie istota biznesowej gry wojennej (business wargaming) jako metody służącej zrozumieniu niejasnej dynamiki branży oraz znalezieniu właściwej strategii dla swojej firmy przy optymalnym wykorzystaniu dostępnych środków2.

Gry strategiczne mogą być aktywną metodą uczenia się w formie symulacji zarządzania firmą lub jej poszczególnymi funkcjami w warunkach zbliżonych do rzeczywistych3. Korzeni gier strategicznych należy szukać w sztuce wojennej. Po raz pierwszy zastosowano je w czasie II wojny światowej w wojsku amerykańskim. Plany ataków i frontów alianckich tworzono na podstawie wcześniej przeprowadzonej symulacji. Po jakimś czasie gry strategiczne zaadaptowane zostały do innych obszarów życia, a szczególnie do metodyki zarządzania. Już w roku 1957 American Management Association4 (AMA) stworzyła pierwszą powszechnie znaną grę biznesową pt. ?The AMA Top Management Decision Simulation?, wykorzystywaną w procesie doskonalenia podejmowania decyzji przez menedżerów najwyższego szczebla5. Niemniej jednak wykorzystanie gier wojennych dla celów biznesowych nie miało szerokiego i strategicznego znaczenia aż do połowy lat 80. minionego stulecia6.

Biznesowa gra wojenna (business wargaming) jest symulacją odgrywania ról w dynamicznej sytuacji biznesowej7. Każdemu zespołowi biorącemu udział w grze przypisuje się określoną rolę interesariusza8 (np. firmy konkurencyjnej). Typowa gra składa się z kilku rund, reprezentujących określone z góry okresy, i jest poprzedzona pogłębionymi badaniami branży w której się odbywa. Istotą biznesowych gier strategicznych jako metody symulacyjnej wykorzystywanej do nauczania menedżerów jest zrozumienie problemów i zjawisk; zweryfikowanie znajomości definicji ma drugorzędne znaczenie. Gra wojenna może być rozpatrywana w kategoriach kilkudniowego warsztatu dla kadry menedżerskiej. Istnieje także opinia, iż skuteczniej od innych metod przygotowuje ona menedżerów do nieznanych lub niewystępujących wcześniej sytuacji, a nawet podkreśla się jej przewagę nad planowaniem strategicznym i scenariuszowym9>. Menedżerowie biorący udział w grze koncentrują się przede wszystkim na opracowywaniu takich planów, które w danym momencie wydają się najbardziej sensowne, pamiętając o konieczności rewidowania ich w momencie wystąpienia istotnych zmian w działaniach graczy zewnętrznych.

Gry strategiczne mogą okazać się szczególnie pomocne w podjęciu decyzji, czy zainwestować w nową, przełomową technologię, czy wejść w całkowicie nowy obszar działalności lub w jaki sposób zasadniczo zwiększyć rozwój firmy. Wymienia się trzy podstawowe zalety wykorzystania biznesowych gier strategicznych, a mianowicie: różne punkty widzenia, wzajemne oddziaływanie sił rynkowych w czasie rzeczywistym oraz możliwość rozważania prawdopodobnych scenariuszy. W procesie tym wyróżnić można sześć etapów: 1) ustalenie celów i tematów z menedżerami, 2) przygotowanie podręczników do gry, 3) opracowanie modeli (rynkowego i kontrolnego), 4) wprowadzenie zespołów, 5) gra wojenna, 6) podsumowanie10.

Biznesowa gra wojenna zazwyczaj składa się z trzech posunięć i odzwierciedla wybrany przedział czasowy (np. 3-10 lat). Cztery rodzaje zespołów zwykle zmagają się w pojedynczej grze biznesowej: zespół klienta, zespoły konkurencyjne lub interesariuszy, zespół rynkowy oraz zespół kontrolujący (zob. rys. 1). Pierwszy ruch odbywa się w czasie teraźniejszym i oparty jest na informacjach dostępnych dla wszystkich zespołów.

 

artykul-obrazek

 

Rysunek 1. Schemat przebiegu biznesowej gry wojennej

Źródło: J.O. Schwarz, Business wargaming: developing foresight within a strategic simulation, ?Technology Analysis & Strategic Management?, vol. 21, no. 3, 2009, pp.291-305.

 

Posunięcie zaprezentowane na wykresie powyżej (zob. rys. 1) stanowi cykl decyzyjny, który zaczyna się od interesariuszy lub firm konkurencyjnych oraz zespołu klienta, rozpoczynających pierwsze działania: składanie ofert konkurencyjnych, zawieranie aliansów, inwestycje lub próby lobbowania.

Zespoły konkurencyjne czy interesariuszy ? rozpatrując otoczenie biznesowe ? zastanawiają się nad strategią, produktem, ustaleniem jego ceny, zdolnościami produkcyjnymi, technologią oraz innymi kwestiami Drużyny klienta muszą z kolei zrealizować i dopasować swoją własną strategię. Istotnym elementem każdego posunięcia jest reakcja ze strony konsumentów, zazwyczaj reprezentowanych przez zespół rynkowy, który przedstawia wielkość rynku, segmenty rynkowe, udział w rynku, dochody, jak również zmianę tych wielkości w trakcie posunięć graczy. Wszystkie te informacje zostają następnie przekazane zespołowi odpowiedzialnemu za kontrolę, zazwyczaj składającemu się z ekspertów gier wojennych, którzy na przykład, korzystając z modelu finansowego, obliczają ewentualne zyski i straty. Zespół kontrolujący jest również odpowiedzialny za nadzorowanie przebiegu gry oraz wprowadzanie tzw. nieciągłości (discontinuity), czyli niepewnych sytuacji (np. rozwiązań technologicznych czy zmiany obowiązujących zasad) w celu podkreślenia dynamiki rzeczywistego świata (real-life dynamics)11. Zespół kontrolny może także przyjąć rolę regulatorów lub konkurentów, którzy nie są reprezentowani w grze. Pozwala to na wprowadzenie przez zespół kontrolujący nowych interesariuszy w trakcie symulacji, co dodaje dynamiki grze.

Po zakończeniu każdego działania zespół kontrolujący oblicza wyniki posunięć zespołów konkurujących, interesariuszy oraz zespołów. Wyniki te tworzą następnie stan wyjściowy dla kolejnych posunięć uczestników gry. Gdy ruch należy do zespołu rynkowego, a zespół kontrolujący ponownie oblicza wyniki, zespoły konkurujące oraz klienci planują swoje kolejne posunięcia, zanim poznają wyniki poprzedniej rundy.

Podsumowując, powyżej zaprezentowano istotę biznesowej gry wojennej jako metody służącej zdefiniowaniu właściwej strategii przedsiębiorstwa. Oczywiście nie należy wyciągać pochopnych wniosków, że metoda gry wojennej umożliwia bezbłędne przewidywanie przyszłości. Niemniej jednak pomaga ona lepiej zrozumieć siły konkurencyjne oraz modele zachowań w dynamicznie zmieniających się branżach, z uwagi na możliwość przeprowadzenia symulacji zmiany w otoczeniu. Warto zatem rozpatrywać biznesową grę wojenną jako narzędzie doskonalenia strategii przedsiębiorstwa.




* Adiunkt w Katedrze Analiz Strategicznych, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

1 R. Friedrich, J. Moneta, D.F. Oriesek, Gry wojenne: planowanie w warunkach dużej niepewności, ?Harvard Business Review Polska?, marzec 2007, s. 52.

2 Zob. K. Obłój, Strategia organizacji, wyd. II, PWE, Warszawa 2007.

3 M. Dziekoński, Marketingowe gry strategiczne, ?Marketing w Praktyce?, nr 2, 2006, s. 28.

4 American Management Association, www.amanet.org

5 Por. J.C. Kalman, E. Rhenman, ?The role of management games in education and research?, In Gaming-simulation:rationale, design, and application, (ed.) C.S. Greenblat,R.D. Duke, Sage, New York 1975, pp.233?269.

6 P.M. Ginter, A.C. Rucks, Can business learn from wargames?, ?Long Range Planning?, vol. 17, no. 3, 1984, pp.123?128.

7 J. Kurtz, Business wargaming: simulations guide crucial strategy decisions, ?Strategy & Leadership?, vol. 31, no. 6, 2003, pp.12?21.

8 Por. G. Johnson, K. Scholes, R. Whittington, Podstawy strategii, PWE, Warszawa 2010, s. 123; K. Obłój, Strategia ?, op. cit., s. 217-225.

9 R. Friedrich, J. Moneta, D.F. Oriesek, Gry wojenne..., op. cit.

10 Ibidem

11 Por. L. Fuld, The secret language of competitive intelligence, Crown Business, New York 2006.

 
strony www tarnów agencja reklamowa kraków decoupage

Wybierz język

Polish English French Portuguese Russian Spanish Ukrainian

Archiwalne numery Kwartalnika

3 4

Wyszukiwarka

Informacje dla autorów

Ostatnie Artykuły

Subskrypcja

Zapis się do subskrypcji

koszulki patriotyczne rozliczenie pit tarnów alimenty tarnów rozwód tarnów
statystyka